Tehlike ve Risk Kavramlar- Terminoloji

Gerek ulusal, gerek ise uluslararası düzeylerde terminoloji standardizasyonu, aynı ifade ile aynı şeyi anlamak için olmazsa olmaz koşuldur. Bir yandan global düzeyde terminoloji standardizasyonu çalışmaları devam ederken, sektör ve alanlardaki gelişmeler, yeni terimlerin ortaya çıkmasına ya da eski terimlerin farklı anlam kazanmalarına yol açtığından bir çok bilim dalında sorunun süregelmesine neden olabilmektedir.

Özellikle ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği kanunumuza istinaden çıkartılmış olan iş sağlığı ve güvenliği yönetmelikleri çerçevesinde en büyük ve en önemli yenilik, işverenlerin işyerlerinde “Risk Değerlendirme”’si yapması ve alınan sonuçlara göre gerekli sağlık ve güvenlik önlemlerinin belirlenmesi hükmünün getirilmesidir. Mevzuatımıza göre işyerlerinde risk değerlendirme yükümlülüğünün getirilmesi ile birlikte, daha önceki iş sağlığı ve güvenliği çalışma ve etkinliklerinde pek anılmayan ve eski mevzuatımız çerçevesinde de yükümlülük olmayan risk değerlendirmesi konusunda terminolojik olarak tanım ve kavramlarda kargaşa da yaşanmaya başlanmıştır.


GİRİŞ


Kaynak farklılığı ya da sektörlerdeki konum farklılığı (İşveren/işçi/mufettis/ISG uzmanı/akademisyen/basın/toplum), terminolojide farklılığa ya da aynı terimde farklı algılamalara yol açabilmektedir.

Standartlar kurumsal, askeri, ulusal hatta uluslararası ölçeklerde geçerliliğe sahip uygulamaları kapsamaktadırlar. Teknik terimleri kapsayan standartlarda kavramlar arasındaki uyumu sağlamak ve haberleşmeyi kolaylaştırmak ise temel hedeftir. Bu nedenle, uluslararası standartların Türkçe’ye çevirisinde kullanılan kelimelerin seçimine büyük bir özen gösterilmelidir. Özellikle, çok büyük bir hızla gelişen iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren standartlarında dil birliğinin sağlanması standartların Türkçeleştirilmesinde büyük önem arz etmektedir.


Standartlaştırma faaliyetleri uluslararası, ulusal, askeri ve kurumsal olmak üzere geniş ölçeklerde geçerliliğe sahip uygulamaların bütününü sağlamaktadır.

Standardizasyon çalışmalarının temel amaçlarından en önemlisi varolan tipik özelliklerin her bir birey tarafından aynı anlamda kavranılmasını sağlamaktır. Bu amaçla, yaygın uygulama alanına sahip olan standartlar geliştirilirken özellikle ulusal olan standardizasyon çalışmalarında seçilen kelimeler her kişi tarafından aynı şekilde anlaşılabilecek ve kavranılabilecek bir şekilde oluşturulmalıdır.


6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'muz ise;

  • Tehlike: İş yerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek, çalışanı veya işyerini etkileyebilecek zarar veya hasar verme potansiyeli,

  • Risk: Tehlikeden kaynaklanacak kayıp, yaralanma ya da başka zararlı sonuç meydana gelme ihtimali,

olarak tanım yapmıştır.


Teknoloji ve Tehlike Kavramı