Davranış Odaklı İş Güvenliği (Behavior-Based Safety) Sapma Analizi Tekniği Uygulaması

Davranış odaklı iş güvenliği çalışanların iş yerlerindeki davranışlarına odaklanarak kazalara ve uygunsuzluklara neden olan davranışları belirlenmesini sağlayan bir süreçtir. Davranış odaklı iş güvenliği çalışanların iş süreçlerindeki iş sağlığı ve güvenliği konuları hakkındaki düşüncelerini olumlu yönde motive ederek güvenli davranışı ve sonucunda ise güvenli çalışmalarını hedefler.


Dünyada her gün işe bağlı 3000 ölümlü olay meydana gelmektedir. Bu vakaların % 96-98 'de neden güvenli olmayan davranışlardır.


"Davranış bazlı İSG yaklaşımı" zaman alan bir uygulamadır. En az 3 yıllık "yönetimin taahhütünü" gerektirir. Çünkü gerçekte yaratılmaya çalışılan "İSG davranışı"ndan "İSG alışkanlıgı" na geçiştir. Bu güvenli davranışların her seferinde tekrarlanabiliyor olması demektir. Gerçekte zaman alan da budur. Burada çalışanların kişisel farklılıkları, gözlem çalışmalarının etkinliği, risklerin etkin tanımlanma durumu ve kuşkusuz yönetimin % 100 destegi rol oynamaktadır.


Risk analizi çalışmaları yapılırken çalışma sahasındaki;


  • Fiziksel risklerin (makine muhafazaları, korkuluklar, toz, gürültü..vb.),

  • Kimyasal risklerin (asitler, bazlar, yanıcı ve parlayıcı maddeler.. vb.),

  • Biyolojik risklerin (bakteriler, bulaşıcı hastalıklar) veya çalışanın yaptığı işten kaynaklanan - risklerin (yüksekte çalışmak, el aletleri ile çalışmak, kaynak yapmak ..vb.) detaylı olarak incelemesi gerekmektedir.


İş Sağlığı ve güvenliğinin temel hedeflerinden biri çalışanı iş kazalarından ve meslek hastalıklarından korumaktır. İş kazalarının ve meslek hastalıklarının tekrar oluşmaması kök sebeplerinin belirlenip ortadan kaldırılması ile mümkün olacaktır. Kaza olaylarının sistemsel araştırma ilkeleri ile kök nedenlerinin belirlenmesi, nedenlerin nekrar ortaya çıkmaması için önerilerin tesbit edilmesi, düzeltici ve önleyici faaliyetlerin uygulanması, izleme, değerlendirme ve önlem alma süreçlerinin işlemesi gerekmektedir.


Kazaların araştırılması, işyerlerinde hangi tehlikelerin kazaların oluşmasına sebebiyet verdiğini ve işleyerinde normal operasyonlarda veya diğer süreçlerde hangi zaafiyetler bulunduğu hususunda iyi bir çözümleme sağlar. Hem araştırma, hem de pratik tecrübeler, şirketlerdeki kaza incelemelerinin geliştirilebildiğini göstermektedir. Kaza araştırması için birçok yöntem bulunmaktadır. Kaza analizlerinin metodolojilerine göre bir kazanın araştırılması da değişim gösterebilmektedir.


Araştırma, sistemin kısıtlı bir bölümünü veya belli bir tehlikeyi kapsayarak yapılır. Buna ek olarak, araştıralacak tehlikenin “seçimi” tesadüfen meydana gelen kaza sonucu olmaktadır. Bunula birlikte, araştırma, kazayı başlangıç noktası olarak almaktadır, ancak daha sonra tüm sistemi ele alarak kapsamlı bir analiz yapılması ile güvenlik analizine de dönüştürülebilir. Bunun için, “Sapma Analizi” , “Kök Neden Analizi”, “Hata Ağacı Analizi”, “Olay Ağacı Analizi” vb. çeşitli yönetmler kullanılabilir.