GÜVENİLİRLİK ve GÜVENİLİRLİK MERKEZLİ BAKIM NEDİR?(Dependability/Reliability) (Reliability Centered

Güvenilirlik, günümüzde yaptığımız tüm işlemler, tasarımlar, ürünler, makine ve prosesler için "istediğimiz ve hayal ettiğimiz" bir kavram olmaktan çıkmış yerini "hesaplayabildiğimiz" ve "öngörebildiğimiz" bir veri haline gelmiştir.


Güvenilirlik, kullanılabilirlik kavramları makine emniyeti, bakım çalışmaları ve proses emniyeti için vazgeçilmez bir veri haline gelmiştir. Bu makalede güvenilirlik kavramını ve standartlarını mercek altına alacağız. Aslında teoremlere de girecektim ama yazı çok sıkıcı olabilir diye ürktüğüm için belli başlı hususlara değineceğim.


Not: Her zaman çok teknik olmakla eleştirildiğim için mümkün olduğunca konunun özünü anlatmaya çalışacağım. Özellikle de size yararlanabileceğiniz birçok standart hakkında da bilgi vereceğim.

Güvenilirliği mühendislik bazında ele alacak olursak; modern toplumumuzda mühendislerin sorumluluğunda olan muhtelif makinelerin veya sistemlerin planlanması, üretimi ve işletimi konularını içeren bir tanımlama yapmamız gerekir. Bu sistemlerden ve makinelerden yararlanan kullanıcılar öncelikle bunların güvenilir olmasını isterler. Bu anlamda güvenilirliği bir karşılaştırma kavramı olarak kullanırlar. Dolayısıyla lojik olarak güvenilir veya güvenilmez nitelemeleri büyük bir anlam taşımaz. Önemli olan "ne derece güvenilir?" sorusunun yanıtıdır. Böyle bir sorunun yanıtı ise % 0 ile %100 arasındaki gerçek sayılarla verilebilir.


Başlangıçta deneyimlere dayanarak değerlendirilen güvenilirlik, bugün artık mühendisliğin ve işletmeciliğin her alanında uygunabilen bir bilim dalı haline gelmiştir. Bir dizi indisler tanımlanarak sistemlerin/makinelerin hangi koşullarda devre dışı kalacağı ve bu durumların yolaçacağı olumsuzluklar belirlenmeye çalışılmaktadır. Diğer yanda ise tasarım maliyeti hesaplanmakta ve güvenilirlik-maliyet arasındaki ekonomik denge kurulmaya çalışılmaktadır.

Beşinci bölümde belirtildiği gibi risk değerlendirmesinin temel aşamalarından biri, ele alınan sisteme ait deneyime ve geçmiş bilgiye sahip olmaktır, kuşkusuz geçmişte kazanılmış bilgi ve deneyim temel bir bilgi kaynağıdır. Fakat yeni veya az bilinen bir sistem sözkonusu olduğunda bu amaçla geliştirilmiş bir veya birkaç risk analizi yöntemi uygulamak gerekir.

Sistem güvenliğinin analizi için güvenirlik teorisi ve olasılık hesaplamaları çoğu risk değerlendirme yöntemi uygulamaları ve özellikle de bakım çalışmaları için büyük önem taşır.


Güvenilirlik :


Güvenirliğin genel tanımı, belirli bir zaman aralığında belirlenmiş durumlarda bir bileşenin istenen fonksiyonu yerine getirme ihtimalidir. Güvenilirlik analizi, basit anlamda bir sistemin parçalarının ve birimlerinin bozulma oranlarının analizidir. Bu analizlerde kullanılan genel modeller vardır.