RBI -Risk Temelli Kontrol (Risk Based Inspection)

Tehlikeli maddelerin muhafaza edilmesinde ortaya çıkabilecek zaafların ortadan kaldırılması çoğu zaman büyük kazaların önlenmesi için anahtar niteliğindedir. Dolayısıyla, kimyasalı çevreleyen ekipmanın yeterli devam bütünlüğünün (gemi, tank, boru vs) sağlanması için uygun önlemlerin alınması gerekmektedir. Hizmet içi denetim ve bakım hizmetleri büyük kazaların önlenmesinde önemli bir rol oynamaktadır.

RBI -Risk Temelli Kontrol (Risk Based Inspection) Nedir?


Petrol, Gaz ve Petrokimya endüstrisi, bir taraftan emniyet ve güvenilirliğini artırmak için mevcut risklerin azaltılması ve/veya ortadan kaldırılması bir taraftan da bu çalışmaların maliyeti arasında çetin bir mücadele yürütmek zorundadır. Bununla birlikte, en yüksek risk genellikle tesis öğelerinin küçük bir yüzdesi ile ilişkilidir.


Dolayısıyla, bu potansiyel yüksek risk öğeleri diğerlerinden çok daha yüksek bir ilgi ve dikkati hak ederler. Önceliğin hangi alanlarda olduğunu bilmek büyük önem kazanmaktadır. Bu nedenle, kontrol ve bakım planlanması için uygun teknolojinin kullanılması, denetim maliyetleri ve risk arasında bir dengenin kurulması açısından önemlidir. Etkin bir denetim ve bakım programı sunmak için en iyi yöntemlerden birisi de “Risk Temelli Kontrol (RTK); Risk Based Inspection (RBI)”dır.


RTK, programlarının etkin bir şekilde uygulanması, ekipman ve boru tesisatının işletme ömrünü arttırmakta, emniyetli ve aynı zamanda maliyet etkin bir ortam sağlamaktadır. RTK, denetim ve bakım programlarının uygulanması iyi bir mühendislik yöntemi olarak kabul edilmekte ve kökleri “Proses Emniyeti Yönetimi” ve “Mekanik Bütünlük” programlarına dayanmaktadır. Risk temelli kontrol uygulaması, gözetim maliyetlerini ve riskleri, uygun teknolojiyi ve gözetim ve bakım planlamasına yönelik yazılımlar kullanarak dengelemeye olanak sağlamaktadır.


Risk Temelli Kontrol Nedir ve Niçin Gereklidir?


Büyük Kazaları Kontrol Yönetmeliği (COMAH veya Seveso II), bir bütün olarak tesislerdeki büyük kaza tehlikelerinin kontrolünü kapsamaktadır. Bu tür tesisler yanıcı, zehirli veya diğer tehlikeli madde içeren atmosferik depolama tankları, proses boru hatları veya başka ekipmanlarla ilgili olabilmektedir.


Risk Bazlı Denetim; fabrika ekipmanlarının denetim programlarını yönetmek için risk analizi ilkelerinin uygulanması anlamına gelir. Bir süredir nükleer enerji üretimi sektöründe kullanılmakta olan “Risk Temelli Kontrol (RTK)”, rafineri ve petrokimya tesisleri için de uygulanmaktadır. Risk Temelli Kontrol (RTK)’ un nihai hedefi, maliyet etkin bir denetim ve kabul edilebilir mekanik bütünlük ve güvenilirlik sağlayan bir bakım programı geliştirmektir.